ΑΝΑΦΟΡΑ: Σεμινάριο Σχεδιασμού Αεικαλλιέργειων (Permaculture) στην Κύπρο – Οκτώβριος 2014

ΑΝΑΦΟΡΑ: Σεμινάριο Σχεδιασμού Αεικαλλιέργειων (Permaculture) στην Κύπρο – Οκτώβριος 2014

Ένα άρθρο από την Σόφια Μάτση
Κάτοχος Διπλώματος Σχεδιασμού Αεικαλλιέργειων & συντονίστρια του Κινήματος Ζωής Κύπρου.

Τις τελευταίες 3 εβδομάδες, κάτι καινοτόμο και πραγματικά ουσιαστικό για το νησί μας έλαβε μέρος στην Κύπρο: Μια ομάδα δυναμικών ανθρώπων με οικολογικές ανησυχίες και πρωτοβουλίες, ολοκλήρωσε με επιτυχία την πρώτη σειρά μαθημάτων Σχεδιασμού Αεικαλλιέργιων (Permaculture Design Course/ PDC) που οργανώθηκε ποτέ στο νησί – Μια πορεία 90 ωρών, που ταξίδεψε σε όλη την Κύπρο: από την Ξυλοφάγου, στη Λεμεσό, την Κλήρου, την Ευρύχου και την Πάφο.

Ο επικεφαλής εκπαιδευτής του PDC ήταν ο διεθνούς φήμης έμπειρος δάσκαλος, σχεδιαστής και σύμβουλος, Peter Cow, από το Ηνωμένο Βασίλειο. Tον ρόλο του συντονιστή καθώς και εκπαιδευτή μέσω απόστασης, σε εξειδικευμένους τομείς, όπως οι «ΔασόΚηποι» (Fruit Forests) και «Sociocracy,» ήταν ο έμπειρος δάσκαλος, Rakesh Rootsman Rak, εμπνευστής και οργανωτής της όλης προσπάθειας. Κατά τη διάρκεια των 3 εβδομάδων, ο μηχανικός περιβάλλοντος και έμπειρος σχεδιαστής Αεικαλλιεργειών που διαμένει τον τελευταίο ενάμιση χρόνο στην Κύπρο, Nicolas Netien, υπηρέτησε ως προσκεκλημένος δάσκαλος, καλύπτοντας το θέμα της διαχείρισης εδαφών και υδάτων. Βοηθός στην όλη προσπάθεια και δεξί χέρι του Peter Cow κατά την διάρκεια των μαθημάτων, ήταν η χαρισματική Σοφία Μάτση, κάτοχος του διπλώματος PDC, που με την πολύτιμη συνεισφορά της διευκόλυνε την ομαλή ροή του όλου εγχειρήματος.

Το μοναδικό αυτό ταξίδι PDC, φιλοξενήθηκε σε τρεις διαφορετικούς χώρους ξεκινώντας από τις ζεστές πεδιάδες της Ξυλοφάγου και το θαυμάσιο ξύλινο σπίτι του Phil Ogden. Στη συνέχεια, η ομάδα ταξίδεψε σε έναν ήσυχο λόφο μακριά από την πόλη της Λεμεσού, στο χωριό Παραμύθα, και την υπό ανάπτυξη Permaculture γη – ΚΟΥΚΟΥΛΑΚI – της Κατερίνας Κωνσταντίνου και τον εντυπωσιακό γεωδαιτικό θόλο από πλιθάρι που έκτισε η ίδια. Το τελευταίο μέρος των μαθημάτων φιλοξενήθηκε από την Κοινότητα “Ανάσα” στην Πάφο και την εμπνευσμένη και δραστήρια Annellie Roux, μια από τις διαχειρίστριες αυτού του υπέροχου κέντρου κοινοτικής εργασίας και προσφοράς.

Κατά την διάρκεια των μαθημάτων, τρεις δωρεάν εισαγωγικές διαλέξεις με τίτλο “Εισαγωγή στις Αεικαλλιέργειες” (Introduction to Permaculture), οργανώθηκαν σε κάθε μία από τις οργανώτριες πόλεις, και ήταν ανοιχτές στο ευρύ κοινό.

Στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης αυτού του PDC, οι συμμετέχοντες είχαν την μοναδική ευκαιρία να επισκεφτούν μερικά υπό-ανάπτυξη οικολογικά έργα, όπως τις εγκαταστάσεις Ενυδροπονίας (Αquaponics) στο αγρόκτημα του πρωτοπόρου Daniel Demetriou στην επαρχία Αμμοχώστου. Ένας άλλος χώρος επίσκεψης ήταν η γη της Σόφιας Μάτση στην περιοχή Καλό Χωριό Λευκωσίας – Petrera Permaculture Land. Μέρος των επιτόπιων επισκέψεων ήταν επίσης oι εγκαταστάσεις permaculture του Nicolas Netien στην Πέτρα, κοντά στην Ευρύχου, και τα έργα του σε συνεργασία με τα βιολογικό αγρόκτημα Ατσάς. Μια τελευταία επίσκεψη και προσφορά κοινωνικής εργασίας πραγματοποιήθηκε στην Κοινότητα “Ανάσα” και τους κήπους του κέντρου στην Πάφο, ένα έργο που οργάνωσε και επιμελήθηκε η ακούραστη Annellie Roux.

Τα μαθήματα κάλυψαν ένα μεγάλο μέρος θεμάτων ξεκινώντας με κάποιες βασικές εισαγωγικές ομιλίες με θέμα “Τι είναι Permaculture & Ποια είναι τα  ήθη και οι αρχές της». Ως μια μορφή εισαγωγής στον σχεδιασμό συστημάτων Αεικαλλιεργειών, έγινε μια ανάλυση από τους πιθανούς πόρους και περιοριστικούς παράγοντες που μπορεί να παρουσιάζουν διάφορα συστήματα υπό μελέτη, καθώς οι ζώνες και τομείς στους οποίους μπορούν να χωριστούν. Πληθώρα ευκαιριών δόθηκε στους συμμετέχοντες να εφαρμόσουν σε πράξη τις διδασκαλίες, μέσα από ασκήσεις σχεδιασμού, με έμφαση στην επιτόπια παρατήρηση, έρευνα και χαρτογράφηση.

Ένα σημαντικό μέρος αυτής της πορείας ήταν η έμφαση στις τεχνικές βελτίωσης των εδαφών, όπου μέσω της κομποστοποίησης, της εδαφοκάλυψης, των υπόγειων ριζομυκήτων (μυκόριζα) και άλλες τεχνικές, η ζωή των εδαφών μας μπορεί να εμπλουτιστεί προωθώντας την υγεία των φυτών και δέντρων μας σε υπέρτατα επίπεδα. Κατά όλη την διάρκεια του σεμιναρίου, ιδιαίτερη σημασία δόθηκε σε στρατηγικές άνυδρης γης, (Dry-Land Strategies), και πώς μπορούν οι απόφοιτοι των μαθημάτων PDC αργότερα να εφαρμόσουν τις γνώσεις αυτές στην εργασία τους με την γη. Παρά λοιπόν της σοβαρής έλλειψης νερού στην Κύπρο, οι απόφοιτοι του σεμιναρίου πήραν τα εργαλεία που χρειάζονται ώστε να καταφέρουν να μεγαλώσουν αποτελεσματικά ακμάζωντα περιβόλια και φρουτοδάση με τις ελάχιστες διαθέσιμες ποσότητες νερού. Μέσω του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες είχαν την υπερπολύτιμη ευκαιρία να εξοικειωθούν με τις αρχές και τους διάφορους βασικούς τρόπους συλλογής και διαχείρισης των υδάτων, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως τάφρους (damns), χαντάκια συλλογής και καταβύθισης νερού (swales), λίμνες και ξερολιθικών μικρο-φραγμάτων (gabions), τόσο μέσω της επαναλαμβανόμενης ανάλυσης μέσα από διαλέξεις, καθώς και μέσα από πρακτικές ασκήσεις. Μέσα στα πλαίσια επίτευξης αυτάρκειας και βιωσιμότητας, προσοχή δόθηκε και στο σχεδιασμό και τη δημιουργία βιώσιμων Φρουτοδάσων (Fruit Forests).

Πληροφορίες δόθηκαν επίσης στους συμμετέχοντες για τις υπάρχουσες κοινότητες και οικολογικά χωριά σε ολόκληρο τον κόσμο και ιδιαίτερη σημασία δόθηκε σε βασικά εργαλεία επικοινωνίας, όπως η μη-βίαιη επικοινωνία (non-violent communication) και sociocracy, τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εποικοδομητικά προς όφελος της οικοδόμησης υγιών ανθρωπίνων σχέσεων και την λήψη αποφάσεων, προσβλέποντας στην δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων.

Προς το τέλος αυτών των μαθημάτων, όλο και περισσότερη έμφαση δόθηκε στη σημασία του μοτίβου: Έρευνα-Αξιολόγηση-Σχεδιασμός-Υλοποίηση. Μερικά βασικά εργαλεία σχεδιασμού καλύφθηκαν όπως η ανάλυση τοποθεσίας, η χαρτογράφηση και ο σχεδιασμός σε ζώνες και τομείς (ηλιακό φως, άνεμοι, κίνδυνοι από φωτιά κλπ). Αυτό οδήγησε σε ένα τελικό εγχείρημα, όπου οι συμμετέχοντες εργάστηκαν σε ομάδες και σχεδίασαν ένα κομμάτι γης που δόθηκε σε αυτούς. Ένας κύριος στόχος αυτής της τελικής άσκησης του σχεδιασμού ήταν να ανταποκριθούν στις ανάγκες και επιθυμίες του πελάτη τους, ακολουθώντας πάντα τα πρότυπα και τις αρχές των Αεικαλιεργειών που διδάχτηκαν τις τελευταίες 3 βδομάδες, με σεβασμό στην φύση και τον άνθρωπο.

Η εκμάθηση μέσα από αυτό το εργαστήρι ήταν μια ευέλικτη διαδικασία: Οι συμμετέχοντες πήραν έναν πλούτο πληροφοριών μέσα από διαλέξεις, βραδινές παρουσιάσεις και προβολές ταινιών, συνεχή αλληλεπίδραση και ομαδικές συνεργασίες, παιχνίδια, και πρακτικές εφαρμογές. Η δημιουργικότητα και η αφθονία σε προσέγγιση και πληροφορίες, ήταν βασικά συστατικά αυτού του PDC.

Η οργάνωση και διεξαγωγή αυτού του PDC έχει εξυπηρετήσει τα μέγιστα για την μελλοντική πορεία της Κύπρου επιτυγχάνοντας ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση και σύνδεση μερικών από τα πιο αφοσιωμένα άτομα σε τοπικό επίπεδο, και που ψάχνουν να επιτελέσουν μια σημαντική αλλαγή, τόσο για τις ζωές τους, καθώς και για ένα πιο ελπιδοφόρο μέλλον αυτής της χώρας. Πριν από την αποχώρηση τους από αυτά τα μαθήματα, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν σε πολλές εποικοδομητικές συνεργασίες και υποσχόμενα έργα permaculture, συμβάλλοντας έτσι συλλογικά στην αναγέννηση και μεταμόρφωση του νησιού στα χρόνια που έρχονται.

Μπορείτε να μάθετε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό το πρόγραμμα κάνοντας κλικ στη σελίδα της εκδήλωσης και μπορείτε να μείνετε συντονισμένοι με τις προσεχείς δραστηριότητες αυτής της ομάδας όπως επίσης και άλλες δραστηριότητες βιωσιμότητας μέσα από τη σελίδα Permaculture in Cyprus στο Facebook ή ακολουθώντας το Κίνημά Ζωής Κύπρου στο Facebook ή μέσω της εγγραφής σας στην σελίδα του μπλοκ μας.

Leave A Comment